در هر سه نوع استسقاء پزشك هرگز نبايد از حالات معده غافل شود . در سطور بعد كه علاج اين بيمارى را توضيح خواهم داد به چگونگى توجّه به حالات معده ان شاء ا . . . خواهم پرداخت . مبحث مورد بحث ما در اين كتاب توجه به استسقاى ذقى يا خيگى است كه ارتباط مستقيم با ايجاد سيروز كبدى دارد . در استسقاى طبلى و استسقاى لحمى گرچه نقش اساسى دارد ، اما در صورتى كه امكان تبديل به استسقاى ذقى وجود داشته باشد آنگاه وارد مبحث سوء القنيه و سپس سيروز مىشود كه شامل بحث همين كتاب است . بهداشت و پيشگيرى از بروز سرطان كبد يادگيرى علل ابتلا به سرطان كبد و راه‌هاى پيشگيرى از مهمترين موضوعات مربوط به سالم نگاه داشتن كبد است كه بسيارى از مردم از آن غافلند . در طب اسلامى و ايرانى در اين مورد تأكيد فراوان شده است كه در اين گفتار به اهمّ مسائل بهداشت كبد اشاره مىكنم : - نوشيدن آب سرد و آب يخ يكى از عادات بسيار متداول به‌خصوص در فصل تابستان است . كبد در گرمترين جاى بدن قرار گرفته و خود عضوى است كه گرماى اندام‌هاى ديگر را نيز تأمين مىكند . بخش مقعّر كبد كه همواره بر معده تكيه دارد ناگهان با هجوم صفر درجه آب يخ مواجه مىشود ، مسلم و بديهى است تكرار اين عمل مىتواند آسيب جدى به كبد وارد سازد . در احاديث طب اسلامى خوردن يكبارهء آب معمولى نيز مكروه شمرده شده است تا چه رسد به اينكه نوشيدنى يخ باشد . شايد يكى از علل سرطان‌زايى نوشابه‌هاى گازدار علاوه بر مواد شيميايى موجود در آن سرد و يخ بودن آن است . كسانى كه عادت به نوشيدن نوشابه‌هاى گازدار دارند با چند خطر عمده روبرو هستند . يكى سرطان دهانه معده و سرطان بخش مقعّر كبد كه تقريبا به معده چسبيده است ، دوم بيمارى بواسير و شقاق ، سوم بيمارى ديابت . - نوشيدن آب سرد در حمام و يا درست هنگام خارج شدن از حمام .